Dodaj do zaufanych źródeł w Google

Dzięki temu zobaczysz w Google więcej informacji od portalu Farmer

• Jeszcze do niedawna mówiło się, że skrzyp polny to roślina wskaźnikowa, charakterystyczna dla gleb kwaśnych i wyjałowionych. Od kilku lat coraz głośniej podkreśla się, że to niekoniecznie prawda, a wręcz można zaobserwować dorodny skrzyp porastający pryzmy wapna.
• Specyficzna budowa skrzypu polnego obrazowo porównywana jest do góry lodowej - choć część nadziemna dorasta do zaledwie 30 cm, korzenie sięgają nawet 2 metry w głąb gleby, a rozłogi rozprzestrzeniają się w zastraszającym tempie.
• Zwalczanie skrzypu herbicydami jest bardzo trudne ze względu na wysycenie tkanek krzemionką i minimalną powierzchnię liści. Z kolei mechaniczne niszczenie części nadziemnej pobudza rozwój podziemnych rozłogów.

Ze względu na charakterystyczny wygląd, skrzypu polnego nie da się chyba pomylić z żadnym innym gatunkiem. Choć w Japonii stanowi on przysmak, na naszych polach jest groźnym chwastem, niestety już nie ruderalny i nie tylko gleb zakwaszonych, jak mówiło się jeszcze do niedawna.

Skrzyp polny (Equisetum arvense) to gatunek powszechnie znany i łatwo rozpoznawalny, zdecydowanie nie podobny do innych roślin obecnych na polskich polach. Jeszcze do niedawna mówiło się, że to roślina wskaźnikowa, charakterystyczna dla gleb kwaśnych i wyjałowionych. Od kilku lat coraz głośniej podkreśla się, że to niekoniecznie prawda, a wręcz można zaobserwować dorodny skrzyp porastający pryzmy wapna. Roślina ta słynie z łatwej adaptacji do nowych warunków, stąd też trudno się dziwić, że podbija i takie stanowiska, tym bardziej, że trudno tam o konkurencję ze strony innych gatunków.

Nazwę skrzyp omawiany chwast zawdzięcza rzecz jasna skrzypieniu – charakterystycznemu dźwiękowi wydawanemu podczas łamania rośliny, a wywołanemu przez silne wysycenie jej tkanek krzemionką. Jest to roślina wieloletnia, rozmnażająca się przez rozłogi i zarodniki. Specyficzna budowa skrzypu polnego obrazowo porównywana jest do góry lodowej - choć część nadziemna dorasta do zaledwie 30 cm, korzenie sięgają nawet 2 metry w głąb gleby, a rozłogi rozprzestrzeniają się w zastraszającym tempie, co umożliwia zarośnięcie od zera hektara w ciągu 6 lat. Jest to więc roślina niezwykle ekspansywna, a wysycenie wspomnianą krzemionką powoduje, że staje się szczególnie uciążliwym przeciwnikiem.

Jak ustaliliśmy wyżej, przyjęło się, że skrzyp polny zasiedla gleby kwaśne. Dziś wiemy, że to niekoniecznie prawda, raczej mówi się o nieuregulowanych stosunkach wodno-powietrznych, choć i to nie jest normą. Pewne jest natomiast, że gatunek ten łatwo przystosowuje się do nowych warunków, stąd jego ekspansja z roku na rok tylko przyspiesza. Niegdyś spotykany wyłącznie na obszarach ruderalnych czy wzdłuż torów kolejowych, dziś coraz częściej pojawia się na ścierniskach, a także na plantacjach roślin uprawianych w szerokich międzyrzędziach, stając się z roku na rok coraz większym problemem.

Szkodliwość skrzypu polnego zależy zarówno od nasilenia jego występowania, jak i od gatunku, który zachwaszcza. Na zachwaszczenie skrzypem w dużym stopniu odporne są zboża, a badania pokazują, że w przypadku jęczmienia nawet 50 szt./m2 nie powoduje istotnego spadku plonowania. Problem natomiast pojawia się w przypadku wspomnianych roślin o szerokich międzyrzędziach, jak kukurydza, ziemniak czy słonecznik, gdzie zaledwie 5 szt./m2 może wywołać znaczny spadek plonu, a jak ustaliliśmy wyżej, dodatkowo w takich warunkach skrzyp szybko się rozrasta.

Jeśli chodzi o zwalczanie, podobnie jak w przypadku innych uciążliwych chwastów, pierwszym, co przychodzi na myśl, jest glifosat. Herbicyd totalny teoretycznie powinien sobie poradzić ze wszystkim, jednak w praktyce niekoniecznie jest tak kolorowo. Wracamy tutaj do wspomnianego wysycenia łodyg skrzypu krzemionką, a jednocześnie do niewielkiej powierzchni liści, co sumarycznie skutkuje bardzo ograniczonym pobieraniem substancji aktywnej. Za dość skuteczne uznaje się natomiast połączenie glifosat + MCPA, dostępne pod kilkoma nazwami handlowymi.

Ważnym rozwiązaniem są również metody agrotechniczne, choć te powinny być raczej profilaktyką niż działaniem interwencyjnym. Przede wszystkim, skrzyp polny jest wrażliwy na węglan wapnia, stąd to właśnie nim należy wapnować zachwaszczone nim stanowiska. Kolejną kwestią, związaną ze wspomnianymi wyżej nieuregulowanymi stosunkami wodno-powietrznymi, będzie zadbanie o meliorację i regularne głęboszowanie pola. Pomocna może być też intensyfikacja nawożenia azotowego, które zwiększy konkurencyjność roślin uprawnych, nie pobudzając przy tym skrzypu, który wykazuje niewielką wrażliwość na ten składnik pokarmowy. Raczej nie warto natomiast podejmować prób zaorania czy zatalerzowania skrzypu polnego, gdyż zabiegi te niszcząc część nadziemną, jednocześnie pobudzają zdecydowanie większą przecież część podziemną, odpowiedzialną za rozmnażanie przez ekspansywne rozłogi.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.