• 17 państw UE, w tym Polska, w ramach Grupy Przyjaciół Spójności wezwało do ambitnego budżetu UE 2028–2034 i sprzeciwiło się kolejnym cięciom wydatków.
• Sygnatariusze wskazali, że po kolejnych redukcjach propozycja spadła do 1,02 proc. DNB UE, a projekt irlandzkiej prezydencji zakłada cięcia o 141 mld euro wobec planu Komisji Europejskiej.
• Liderzy domagają się ochrony finansowania polityki spójności i wspólnej polityki rolnej oraz popierają rozmowy o nowych dochodach UE i likwidację rabatów budżetowych.

Przywódcy państw należących do tzw. Grupy Przyjaciół Spójności spotkali się w Brukseli przed rozpoczęciem szczytu UE. Spotkanie zorganizowały Włochy i Rumunia, w grupie znalazła się także Polska.

Po spotkaniu przywódcy przyjęli wspólne oświadczenie, zawierające cztery postulaty dotyczące przyszłego wieloletniego budżetu Unii.

Sygnatariusze zwrócili uwagę, że po dwóch kolejnych cięciach proponowany budżet zmniejszył się do 1,02 proc. dochodu narodowego brutto UE, nie licząc środków na spłatę zadłużenia zaciągniętego na unijny fundusz odbudowy.

Najnowsza propozycja irlandzkiej prezydencji przewiduje zmniejszenie wydatków o 141 mld euro, czyli około 8 proc., w porównaniu z pierwotnym projektem Komisji Europejskiej.

Zdaniem przywódców przyszły budżet musi zapewniać środki zarówno na nowe wyzwania stojące przed Unią, jak i na jej dotychczasowe priorytety, przede wszystkim politykę spójności i wspólną politykę rolną.

Liderzy zaapelowali o utrzymanie odpowiedniego finansowania tych dwóch polityk. Podkreślono, że odpowiedniemu finansowaniu muszą towarzyszyć przepisy, które ochronią szczególne cele tych polityk oraz umożliwią państwom członkowskim i regionom skuteczne wykorzystanie dostępnych środków.

Jeśli chodzi o sprawiedliwy podział kosztów finansowania unijnego budżetu, przywódcy zadeklarowali gotowość do rozmów o nowych źródłach dochodów UE, zastrzegając jednak, że system ten nie powinien nadmiernie obciążać żadnego z państw członkowskich.

"17" opowiedziała się też za likwidacją rabatów budżetowych, dzięki którym niektóre państwa wpłacają do wspólnej kasy mniej, niż wynikałoby to ze standardowych zasad naliczania składek. - Preferencyjne korekty składek opartych na dochodzie narodowym brutto nie mają miejsca w nowoczesnym i sprawiedliwym budżecie UE - podkreślono w oświadczeniu.

Przywódcy 17 państw zobowiązali się do wspólnego zabiegania o realizację tych czterech postulatów podczas dalszych negocjacji.

Przyszły budżet UE na lata 2028-2034 jest jednym z głównych tematów rozpoczętego w czwartek szczytu w Brukseli. Państwa członkowskie pozostają podzielone w sprawie jego wielkości. Część domaga się ograniczenia wydatków, podczas gdy inne, w tym Polska, sprzeciwiają się cięciom, argumentując, że Unia potrzebuje większych środków na realizację swoich celów.