Polska stała się jednym z głównych organizatorów grupy państw domagających się zaostrzenia unijnej polityki migracyjnej. Jak ustaliła dziennikarka RMF FM, podczas ostatniego szczytu w Brukseli doszło do ostrego starcia Donalda Tuska z premierem Hiszpanii Pedro Sánchezem. Dyskusja była tak napięta, że – jak wynika z relacji dyplomatów – było blisko do naprawdę „nieparlamentarnych słów”. Z nieoficjalnych informacji RMF FM wynika też, że w pewnym momencie szef Rady Europejskiej António Costa zadzwonił do polskiego premiera, prosząc go o powrót na salę obrad, bo bez niego nie można było ruszyć z decyzjami.

Premier Donald Tusk, fot. Wojciech Olkuśnik /East News

Polska, Włochy i Dania chciały mocniejszych zapisów dotyczących migracji. Polska była gotowa razem z Danią i Włochami na strategiczną dyskusję w czasie Rady Europejskiej - przekazał RMF FM wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Maciej Duszczyk. Inicjatywę trzech krajów poparła większość przywódców, ale sprzeciwiły się jej Francja, Hiszpania i Luksemburg. W efekcie nie udało się przyjąć ostrzejszych zapisów w konkluzjach szczytu. Sama jednak próba ich przeforsowania pokazała, że Warszawa nie jest w kwestii migracji odosobniona, a postulaty zaostrzenia polityki migracyjnej znajdują coraz szersze poparcie wśród europejskich rządów.

Praktycznie wszystkie państwa członkowskie podzielają zaproponowany przez te trzy kraje kierunek. Musimy jeszcze przekonać do niego naszych przyjaciół z Hiszpanii i Francji. Okazji do tego w najbliższym czasie będzie wiele – zapowiada Duszczyk.

Jak dowiedziała się korespondentka RMF FM w Brukseli, podczas dyskusji za zamkniętymi drzwiami doszło do ostrej wymiany zdań między Donaldem Tuskiem a hiszpańskim premierem Pedro Sánchezem. Było bardzo ostro - ujawnia rozmówca dziennikarki RMF FM. Obaj przywódcy prezentowali przeciwstawne podejście do migracji. Sánchez bronił legalizacji pobytu setek tysięcy nieudokumentowanych migrantów, argumentował, że uregulowanie ich statusu ułatwi integrację, ochroni prawa pracowników i pozwoli lepiej kontrolować sytuację.

Nie tędy droga - polski premier zdecydowanie sprzeciwił się rozwiązaniom forsowanym przez Hiszpanię, zarzucając Madrytowi, że igra z bezpieczeństwem całej Europy. Chodzi o to, że działania Sancheza mogą zachęcać do nielegalnego przekraczania granic, a skutki takich decyzji mogą odczuć inne kraje UE. 

Tusk zdecydowanie opowiedział się za rygorystyczną ochroną granic zewnętrznych Unii, zwalczaniem nielegalnej migracji, deportowaniem cudzoziemców łamiących prawo oraz możliwością stosowania restrykcyjnej polityki azylowej. Tusk miał powiedzieć także, co myśli o pakcie migracyjnym.

O znaczeniu polskiego premiera w negocjacjach może świadczyć niecodzienna sytuacja, do której doszło podczas prac nad końcowymi zapisami dotyczącymi migracji.

Donald Tusk wyszedł na chwilę z sali obrad i udał się do pokoju polskiej delegacji, by skonsultować ostatnie ustalenia. Wtedy do jednej z osób z polskiej delegacji dotarł SMS z informacją, że premierzy Czech i Węgier nie chcą podejmować decyzji pod nieobecność polskiego szefa rządu.

Chwilę później zadzwonił António Costa i poprosił Tuska o powrót na salę, ponieważ negocjacje nie mogły ruszyć dalej: „Bez ciebie nie ruszymy”.

Ta sytuacja pokazuje kluczową rolę Polski w tej dyskusji, wskazuje też na ponowne zacieśnienie współpracy państw Grupy Wyszehradzkiej.

W końcowych wnioskach ze szczytu UE ostatecznie znalazła się zapowiedź opracowania przez Komisję Europejską ram reagowania kryzysowego w sytuacjach naporu migrantów na unijne granice. Ma się tam znaleźć - zgodnie z polskimi postulatami - zarówno możliwość zawieszania prawa do azylu w sytuacjach kryzysowych, jak i uwzględnienie specyfiki sytuacji poszczególnych państw. Bo Warszawa podkreśla, że stała presja migracyjna na granicy z Białorusią ma inny charakter niż sytuacja Hiszpanii, która może współpracować z Marokiem w sprawie kontroli migracji, podczas gdy Polska nie może liczyć na analogiczne porozumienie z reżimem Alaksandra Łukaszenki.

Dla nas kluczowe jest uwzględnienie w konkluzjach różnych wymiarów instrumentalizacji i gotowość do wypracowania nowego rozwiązania na wypadek kryzysów migracyjnych, czyli dokładnie to, o co zabiegaliśmy – podkreśla Maciej Duszczyk.

Po weekendowych zamieszkach we Francji Donald Tusk ponownie zabrał głos w sprawie migracji. Na platformie X napisał: „Polska nie powtórzy błędów innych europejskich państw, ani nie będzie za nie płacić”.

Jego wpis pojawił się w czasie, gdy wydarzenia we Francji stały się argumentem w europejskim sporze o politykę migracyjną.

Premier Węgier Péter Magyar również przekonywał, że zamieszki we francuskich miastach pokazują, dlaczego jego kraj opowiada się za możliwie najbardziej restrykcyjnym podejściem do migracji.

Komisja Europejska nie chciała dziś potwierdzić, że istnieje związek między migracją a zamieszkami we Francji, choć dziennikarze pytali o tę kwestię.