Беларускі горад Ліду, які знаходзіцца ў цэнтры Гродзенскай вобласці, прапанавалі зрабіць турыстычнай сталіцай СНД у 2027 годзе.
https://bel.sputnik.by/20261017/zamak-skarb-takhtamysha--kryshtal-chym-znakamty-belarusk-gorad-lda-1111748337.html
Замак, скарб Тахтамыша і крышталь: чым знакаміты беларускі горад Ліда
Замак, скарб Тахтамыша і крышталь: чым знакаміты беларускі горад Ліда
Sputnik Беларусь
Беларускі горад Ліду, які знаходзіцца ў цэнтры Гродзенскай вобласці, прапанавалі зрабіць турыстычнай сталіцай СНД у 2027 годзе. 17.10.2026, Sputnik Беларусь
2026-10-17T09:32+0300
2026-10-17T09:32+0300
2026-10-17T09:32+0300
ліда
эксклюзіў
турызм
лідскі замак
грамадства
цiкавосткi
рэпартаж
беларусь
у беларусі
культура
https://cdnn11.img.sputnik.by/img/07ea/08/14/1110039122_0:161:3071:1888_1920x0_80_0_0_c592066062f8530c648b4802b3557fa1.jpg
Як вядома, у невялікі беларускі горад Ліду едуць турысты з Камчаткі і Алтая, з краін блізкага і далёкага замежжа – усе хочуць акунуцца ў атмасферу Сярэднявечча ў Лідскім замку і пабываць на знакамітым піўным фестывалі.Sputnik падняўся на самую высокую вежу замка, паглядзеў, як праходзяць вяселлі каралёў, даведаўся, дзе трэба шукаць залаты скарб Тахтамыша, і ўбачыў, як на шклозаводзе робяць унікальны крышталь па старых звычаях. А яшчэ ў Лідзе ёсць прыгожая традыцыя: мясцовыя музейшчыкі праводзяць экскурсіі па горадзе ў сярэднявечнай вопратцы.Лідскі замак з’яўляецца самай грандыёзнай спадчынай горада. Гэты аскетычны каменны сярэднявечны бастыён залажыў у 1323 годзе вялікі князь Гедымін, расказвае загадчыца філіяла "Лідскі замак" Лідскага гісторыка-мастацкага музея Ганна Некрашэвіч.У замку Ганна працуе каля 20 гадоў і ведае не толькі ўсю афіцыйную гісторыю, але і тайны аб тым, чаму 72-гадовы кароль Ягайла ажаніўся на 17-гадовай прынцэсе. Калі турыстам пашанцуе трапіць у яе экскурсійную групу, Ганна не толькі дазволіць надзець рыцарскія даспехі, але і пакажа сакральную сцяну Лідскага замка.Яна расказала, што вялікую ролю адыгрывае не толькі рэклама ў інтэрнэце, але і гэтак званае сарафаннае радыё.Сучасны замкавы побытАдным з важных дасягненняў з пункту гледжання турыстычнай прывабнасці сталі інтэрактыўныя праекты — у вежах былі адкрыты экспазіцыі, расказвае Ганна Некрашэвіч."Лідскі замак — не проста сухая выстава, тут павінны быць інтэрактыўныя моманты, і ў нас у вежах іх нямала. Асабліва нашым гасцям падабаюцца залы, дзе яны могуць адчуць сябе каралямі і каралевамі", - тлумачыць яна.Па словах Ганны Некрашэвіч, у замку прайгралі антураж вяселля каранаваных асоб. Пры гэтым яна расказвае захаваныя легенды."Сваё чацвёртае вяселле ў Лідскім замку адзначаў унук Гедыміна, польскі кароль Ягайла. На той момант яму было 72 гады, а яго выбранніцы Соф'і — 16 гадоў. Пір доўжыўся каля двух месяцаў. І мы не маглі прайсці міма такой падзеі: усе госці, якія прыязджаюць у замак каралямі, сядаюць за стол з прысмакамі, прымяраюць кароны і становяцца каралямі і каралевамі", - адзначыла яна.Ёсць у Лідскім замку і сакральная сцяна, якой ужо больш за 600 гадоў.Гедымін, Скарына і гіганцкі валунПа старажытных вуліцах Ліды карэспандэнтаў Sputnik правяла экскурсавод Лідскага гісторыка-мастацкага музея Людміла Квач.Побач са сценамі замка – велічны помнік заснавальніку горада князю Гедыміну, які сядзіць на кані. Шасціметровая бронзавая скульптура адлітая з бронзы, важыць больш за 2,5 т і ўстаноўлена ў 2019 годзе.Ёсць у Лідзе і вялізны памятны валун. Вага першапачаткова была каля 30 тон – яго было складана перацягнуць, а пасля мастацкай апрацоўкі вага зменшылася ўтрая, і 10-тонны валун прывезлі ў гістарычны цэнтр Ліды да 650-годдзя горада.Устанавілі ў Лідзе і свой помнік Францыску Скарыне: ён створаны па ўсіх негалосных, але абавязковых патрабаваннях – рукі Скарыны не павінны быць апушчаны.Клад Тахтамыша на вуліцы Шалом-АлейхемаЛюбы экскурсавод заўсёды раскажа аб "сівых" легендах свайго горада. Адна з такіх легенд – пра залаты скарб наследніка Чынгісхана Тахтамыша, які можа знаходзіцца побач з вуліцай Шалом-Алейхема."Больш ранняя назва гэтай вуліцы – Тахтамышаў двор. На беразе рэчкі Лідзейкі ў вялікай юрце са сваімі жонкамі і сынамі ў 1397-1398 гадах жыў былы хан Залатой Арды Тахтамыш. Горад яму быў перададзены ў кармленне – ён жыў на падаткі, якія яму плаціла мясцовае насельніцтва", - распавяла экскурсавод Лідскага гісторыка-мастацкага музея.Паводле яе слоў, атрымалася так, што Тахтамыш – прамы наследнік легендарнага Чынгісхана – атрымаў ва ўладу Залатую Арду, учыніў бунт супраць магутнага Тамерлана і вымушаны быў бегчы, а перад гэтым ён спаліў, разрабаваў Маскву і прыхапіў з сабой золата.Царквы і касцёлыПобач з замкам на вуліцы Грунвальдскай стаіць касцёл Узвіжання Святога Крыжа – найстарэйшы храм горада. Ён быў пабудаваны ў другой палове XVII стагоддзя ў стылі знакамітага віленскага барока. Дарэчы, дзверы храма заўсёды адчыненыя, і турысты часта заходзяць палюбавацца унутраным убраннем касцёла.Амаль побач знаходзіцца і праваслаўны Свята-Міхайлаўскі сабор – велічны храм, помнік эпохі класіцызму. Для Беларусі гэта рэдкі прыклад культавага будынка ў выглядзе аднакупальнай ратонды з калонамі.Больш за 15 гадоў таму ў Лідзе пабудавалі вытанчаны храм у гонар святога велікамучаніка і лекара Панцеляймона. Ён выкананы ў неавізантыйскім стылі і стаў славутасцю горада.Чаравік "Камандзіровачнага"Ёсць у Лідзе і забаўныя гарадскія скульптуры – гэта работы вядомага беларускага скульптара Уладзіміра Жбанава. Усе яны адліты з бронзы, і ў кожнай ёсць сваё бліскучае месца. Самая папулярная ў турыстаў скульптура – бронзавы "Камандзіровачны".Курган БяссмерцяУ Беларусі не толькі за 20 км ад Мінска ёсць Курган Славы, але і ў Лідзе – афіцыйна ён называецца Курганам Бяссмерця. Яго сталі насыпаць 9 мая 1966 года – тады сюды прывезлі зямлю з месцаў бітваў у гады Вялікай Айчыннай вайны.Побач з Курганам Бяссмерця размяшчаецца Музей ваеннай тэхнікі пад адкрытым небам, дзе экспануецца савецкая ваенная тэхніка.Прамысловы турызмПобач з Лідай знаходзіцца адзін са старэйшых беларускіх заводаў – "Нёман", прадукцыя якога ідзе ў многія краіны свету. На прадпрыемстве кожны дзень бывае да 500 турыстаў.Любы турыст можа заказаць экскурсію і ўбачыць, як пры 1 200 градусах варыцца мядовая карамель для крышталю і выдзімаюцца эксклюзіўныя вырабы.Асобная лакацыя – гэта музейная калекцыя, у якой дэманструецца савецкая класіка: вялізныя вазы з партрэтамі правадыроў і военачальнікаў, вінтажныя сервантныя вырабы і сучасныя аўтарскія работы.Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"
https://bel.sputnik.by/20260928/padarozhzha-pa-zyaml-kryvcho-ad-dzvny-da-dnyapra-1111121887.html
ліда
беларусь
Sputnik Беларусь
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
252
60
2026
Sputnik Беларусь
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
252
60
Навіны
ru_BY
Sputnik Беларусь
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
252
60
1920
1080
true
1920
1440
true
1920
1920
true
Sputnik Беларусь
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
252
60
Sputnik Беларусь
ліда, эксклюзіў, турызм, лідскі замак, грамадства, цiкавосткi, рэпартаж, беларусь, у беларусі, культура, спадчына
ліда, эксклюзіў, турызм, лідскі замак, грамадства, цiкавосткi, рэпартаж, беларусь, у беларусі, культура, спадчына
Падпісацца
Беларускі горад Ліду, які знаходзіцца ў цэнтры Гродзенскай вобласці, прапанавалі зрабіць турыстычнай сталіцай СНД у 2027 годзе.
Як вядома, у невялікі беларускі горад Ліду едуць турысты з Камчаткі і Алтая, з краін блізкага і далёкага замежжа – усе хочуць акунуцца ў атмасферу Сярэднявечча ў Лідскім замку і пабываць на знакамітым піўным фестывалі.
Sputnik падняўся на самую высокую вежу замка, паглядзеў, як праходзяць вяселлі каралёў, даведаўся, дзе трэба шукаць залаты скарб Тахтамыша, і ўбачыў, як на шклозаводзе робяць унікальны крышталь па старых звычаях. А яшчэ ў Лідзе ёсць прыгожая традыцыя: мясцовыя музейшчыкі праводзяць экскурсіі па горадзе ў сярэднявечнай вопратцы.
Лідскі замак з’яўляецца самай грандыёзнай спадчынай горада. Гэты аскетычны каменны сярэднявечны бастыён залажыў у 1323 годзе вялікі князь Гедымін, расказвае загадчыца філіяла "Лідскі замак" Лідскага гісторыка-мастацкага музея Ганна Некрашэвіч.
У замку Ганна працуе каля 20 гадоў і ведае не толькі ўсю афіцыйную гісторыю, але і тайны аб тым, чаму 72-гадовы кароль Ягайла ажаніўся на 17-гадовай прынцэсе. Калі турыстам пашанцуе трапіць у яе экскурсійную групу, Ганна не толькі дазволіць надзець рыцарскія даспехі, але і пакажа сакральную сцяну Лідскага замка.
Яна расказала, што вялікую ролю адыгрывае не толькі рэклама ў інтэрнэце, але і гэтак званае сарафаннае радыё.
"Для нас навіна аб тым, што Ліду хочуць зрабіць турыстычнай сталіцай СНД у 2027 годзе, – вялікі гонар. Мы доўга ішлі да гэтага. Калі ў 2005 годзе пачыналі працу ў паўразбураным замку, нават не марылі, што ён будзе такі папулярны. Да нас едуць з усіх куткоў Расіі, а цяпер чакаем, што геаграфія нашых гасцей пашырыцца", - адзначыла Ганна Некрашэвіч.
Адным з важных дасягненняў з пункту гледжання турыстычнай прывабнасці сталі інтэрактыўныя праекты — у вежах былі адкрыты экспазіцыі, расказвае Ганна Некрашэвіч.
"Лідскі замак — не проста сухая выстава, тут павінны быць інтэрактыўныя моманты, і ў нас у вежах іх нямала. Асабліва нашым гасцям падабаюцца залы, дзе яны могуць адчуць сябе каралямі і каралевамі", - тлумачыць яна.
© Sputnik / Виктор Толочко Tolochko Victor
Унутраны двор Лідскага замка

1/9
Унутраны двор Лідскага замка
© Sputnik / Виктор Толочко
Антураж Лідскага замка

2/9
Антураж Лідскага замка
© Sputnik / Виктор Толочко

3/9
© Sputnik / Виктор Толочко Tolochko Victor

4/9
© Sputnik / Виктор Толочко

5/9
© Sputnik / Виктор Толочко

6/9
© Sputnik / Виктор Толочко

7/9
© Sputnik / Виктор Толочко

8/9
© Sputnik / Виктор Толочко

9/9
1/9
Унутраны двор Лідскага замка
2/9
Антураж Лідскага замка
3/9
4/9
5/9
6/9
7/9
8/9
9/9
Па словах Ганны Некрашэвіч, у замку прайгралі антураж вяселля каранаваных асоб. Пры гэтым яна расказвае захаваныя легенды.
"Сваё чацвёртае вяселле ў Лідскім замку адзначаў унук Гедыміна, польскі кароль Ягайла. На той момант яму было 72 гады, а яго выбранніцы Соф'і — 16 гадоў. Пір доўжыўся каля двух месяцаў. І мы не маглі прайсці міма такой падзеі: усе госці, якія прыязджаюць у замак каралямі, сядаюць за стол з прысмакамі, прымяраюць кароны і становяцца каралямі і каралевамі", - адзначыла яна.
Ёсць у Лідскім замку і сакральная сцяна, якой ужо больш за 600 гадоў.
"У нашым замку ёсць традыцыя: дакрануцца да гэтага месца і загадаць жаданне. Яно абавязкова споўніцца — трэба толькі думаць, што гэтай сцяны дакраналіся рукі Гедыміна, Ягайлы і Вітаўта", - расказала субяседнік агенцтва.
Па старажытных вуліцах Ліды карэспандэнтаў Sputnik правяла экскурсавод Лідскага гісторыка-мастацкага музея Людміла Квач.
Побач са сценамі замка – велічны помнік заснавальніку горада князю Гедыміну, які сядзіць на кані. Шасціметровая бронзавая скульптура адлітая з бронзы, важыць больш за 2,5 т і ўстаноўлена ў 2019 годзе.
© Sputnik / Виктор Толочко
Экскурсавод Лідскага гісторыка-мастацкага музея Людміла Квач

1/3
Экскурсавод Лідскага гісторыка-мастацкага музея Людміла Квач
© Sputnik / Виктор Толочко
Помнік заснавальніку Ліды князю Гедыміну

2/3
Помнік заснавальніку Ліды князю Гедыміну
© Sputnik / Виктор Толочко
Помнік заснавальніку Ліды князю Гедыміну

3/3
Помнік заснавальніку Ліды князю Гедыміну
1/3
Экскурсавод Лідскага гісторыка-мастацкага музея Людміла Квач
2/3
Помнік заснавальніку Ліды князю Гедыміну
3/3
Помнік заснавальніку Ліды князю Гедыміну
Ёсць у Лідзе і вялізны памятны валун. Вага першапачаткова была каля 30 тон – яго было складана перацягнуць, а пасля мастацкай апрацоўкі вага зменшылася ўтрая, і 10-тонны валун прывезлі ў гістарычны цэнтр Ліды да 650-годдзя горада.
© Sputnik / Виктор Толочко
Памятны валун у Лідзе

1/3
Памятны валун у Лідзе
© Sputnik / Виктор Толочко

2/3
© Sputnik / Виктор Толочко

3/3
1/3
Памятны валун у Лідзе
2/3
3/3
Устанавілі ў Лідзе і свой помнік Францыску Скарыне: ён створаны па ўсіх негалосных, але абавязковых патрабаваннях – рукі Скарыны не павінны быць апушчаны.
Любы экскурсавод заўсёды раскажа аб "сівых" легендах свайго горада. Адна з такіх легенд – пра залаты скарб наследніка Чынгісхана Тахтамыша, які можа знаходзіцца побач з вуліцай Шалом-Алейхема.
"Больш ранняя назва гэтай вуліцы – Тахтамышаў двор. На беразе рэчкі Лідзейкі ў вялікай юрце са сваімі жонкамі і сынамі ў 1397-1398 гадах жыў былы хан Залатой Арды Тахтамыш. Горад яму быў перададзены ў кармленне – ён жыў на падаткі, якія яму плаціла мясцовае насельніцтва", - распавяла экскурсавод Лідскага гісторыка-мастацкага музея.
Паводле яе слоў, атрымалася так, што Тахтамыш – прамы наследнік легендарнага Чынгісхана – атрымаў ва ўладу Залатую Арду, учыніў бунт супраць магутнага Тамерлана і вымушаны быў бегчы, а перад гэтым ён спаліў, разрабаваў Маскву і прыхапіў з сабой золата.
"І ёсць легенда аб тым, што ў гэтых наваколлях закапаны Тахтамышаў скарб, які да гэтага часу не быў знойдзены", - расказала экскурсавод.
Побач з замкам на вуліцы Грунвальдскай стаіць касцёл Узвіжання Святога Крыжа – найстарэйшы храм горада. Ён быў пабудаваны ў другой палове XVII стагоддзя ў стылі знакамітага віленскага барока. Дарэчы, дзверы храма заўсёды адчыненыя, і турысты часта заходзяць палюбавацца унутраным убраннем касцёла.
© Sputnik / Виктор Толочко
Найстарэйшы храм Ліды — Касцёл Узвіжання Святога Крыжа

1/5
Найстарэйшы храм Ліды — Касцёл Узвіжання Святога Крыжа
© Sputnik / Виктор Толочко

2/5
© Sputnik / Виктор Толочко

3/5
© Sputnik / Виктор Толочко

4/5
© Sputnik / Виктор Толочко

5/5
1/5
Найстарэйшы храм Ліды — Касцёл Узвіжання Святога Крыжа
2/5
3/5
4/5
5/5
Амаль побач знаходзіцца і праваслаўны Свята-Міхайлаўскі сабор – велічны храм, помнік эпохі класіцызму. Для Беларусі гэта рэдкі прыклад культавага будынка ў выглядзе аднакупальнай ратонды з калонамі.
© Sputnik / Виктор Толочко
Свята-Міхайлаўскі сабор у Лідзе

1/6
Свята-Міхайлаўскі сабор у Лідзе
© Sputnik / Виктор Толочко

2/6
© Sputnik / Виктор Толочко

3/6
© Sputnik / Виктор Толочко

4/6
© Sputnik / Виктор Толочко

5/6
© Sputnik / Виктор Толочко

6/6
1/6
Свята-Міхайлаўскі сабор у Лідзе
2/6
3/6
4/6
5/6
6/6
Больш за 15 гадоў таму ў Лідзе пабудавалі вытанчаны храм у гонар святога велікамучаніка і лекара Панцеляймона. Ён выкананы ў неавізантыйскім стылі і стаў славутасцю горада.
© Sputnik / Виктор Толочко
Царква ў гонар святога велікамучаніка і лекара Панцеляймона ў Лідзе

1/2
Царква ў гонар святога велікамучаніка і лекара Панцеляймона ў Лідзе
© Sputnik / Виктор Толочко

2/2
1/2
Царква ў гонар святога велікамучаніка і лекара Панцеляймона ў Лідзе
2/2
Ёсць у Лідзе і забаўныя гарадскія скульптуры – гэта работы вядомага беларускага скульптара Уладзіміра Жбанава. Усе яны адліты з бронзы, і ў кожнай ёсць сваё бліскучае месца. Самая папулярная ў турыстаў скульптура – бронзавы "Камандзіровачны".
"Ён ідзе ў гасцініцу, але яму кажуць: "Няма вольнага нумара". І ў надзеі на цуд ён размяшчаецца на сваім чамадане побач з галоўным уваходам. У руцэ ён трымае карту, а другую руку працягвае прахожым у знак прывітання. І ў нас склалася прымета: каб падарожжа прайшло лёгка, трэба наступіць камандзіровачнаму на туфель", - расказала экскурсавод Людміла Квач.
У Беларусі не толькі за 20 км ад Мінска ёсць Курган Славы, але і ў Лідзе – афіцыйна ён называецца Курганам Бяссмерця. Яго сталі насыпаць 9 мая 1966 года – тады сюды прывезлі зямлю з месцаў бітваў у гады Вялікай Айчыннай вайны.
Побач з Курганам Бяссмерця размяшчаецца Музей ваеннай тэхнікі пад адкрытым небам, дзе экспануецца савецкая ваенная тэхніка.
© Sputnik / Виктор Толочко
Курган Бяссмерця ў Лідзе

1/2
Курган Бяссмерця ў Лідзе
© Sputnik / Виктор Толочко

2/2
1/2
Курган Бяссмерця ў Лідзе
2/2
Побач з Лідай знаходзіцца адзін са старэйшых беларускіх заводаў – "Нёман", прадукцыя якога ідзе ў многія краіны свету. На прадпрыемстве кожны дзень бывае да 500 турыстаў.
Любы турыст можа заказаць экскурсію і ўбачыць, як пры 1 200 градусах варыцца мядовая карамель для крышталю і выдзімаюцца эксклюзіўныя вырабы.
© Sputnik / Виктор Толочко
Працэс стварэння вырабу з крышталю

1/8
Працэс стварэння вырабу з крышталю
© Sputnik / Виктор Толочко
Крышталёвыя вырабы завода "Нёман"

2/8
Крышталёвыя вырабы завода "Нёман"
© Sputnik / Виктор Толочко

3/8
© Sputnik / Виктор Толочко

4/8
© Sputnik / Виктор Толочко

5/8
© Sputnik / Виктор Толочко

6/8
© Sputnik / Виктор Толочко

7/8
© Sputnik / Виктор Толочко

8/8
1/8
Працэс стварэння вырабу з крышталю
2/8
Крышталёвыя вырабы завода "Нёман"
3/8
4/8
5/8
6/8
7/8
8/8
Асобная лакацыя – гэта музейная калекцыя, у якой дэманструецца савецкая класіка: вялізныя вазы з партрэтамі правадыроў і военачальнікаў, вінтажныя сервантныя вырабы і сучасныя аўтарскія работы.
Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"
| # | Наименование новости | Тональность | Информативность | Дата публикации |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Літва ўзмацняе абарону на межах з Беларуссю і Расіяй і аднаўляе балоты | 0 | 11.39 | 12-08-2026 |
| 2 | Турчын: ёсць нямала жадаючых убіць клін паміж Беларуссю і КНР | 0 | 8.71 | 19-10-2026 |
| 3 | Нядопуск беларусаў і расіян пазбавіў Літву этапу Кубка свету па пяцібор’і | 0 | 19.31 | 19-10-2026 |
| 4 | Як беларусы ў Варшаве адзначылі шостую гадавіну пратэстаў 2020-га. Стрым Свабоды | 0 | 10.95 | 09-08-2026 |
| 5 | Урад агучыў эканамічныя пляны на 2027 год: рост даходаў насельніцтва запаволіцца | 1 | 19.24 | 30-07-2026 |
| 6 | Литва готовит новые ограничения для россиян и белорусов | 0 | 12.57 | 05-08-2026 |
| 7 | В Ленобласти запустят поездки по музеям Дороги жизни для школьников из Белоруссии | 0 | 0 | 22-06-2023 |
| 8 | В Тверской области планируют рост турпотока в Завидово к 2028 году более чем в 2 раза | 0 | 0 | 29-06-2023 |
| 9 | Музей-заповедник Пушкина планирует создать экскурсионный кластер в Голицине | 0 | 0 | 28-02-2020 |