Sputnik Ўзбекистон

info@sputniknews-uz.com

+74956456601

MIA „Rossiya Segodnya“

Sputnik Ўзбекистон

info@sputniknews-uz.com

+74956456601

MIA „Rossiya Segodnya“

Sputnik Ўзбекистон

info@sputniknews-uz.com

+74956456601

MIA „Rossiya Segodnya“

1920

1080

true

1920

1440

true

1920

1920

true

Sputnik Ўзбекистон

info@sputniknews-uz.com

+74956456601

MIA „Rossiya Segodnya“

Sputnik Ўзбекистон

аналитика, иқтисод, ўзбекистон, хитой, автомобил

Oбуна бўлиш

ТОШКЕНТ, 14 окт – Sputnik. 2027 йил 1 январдан Хитой янги автомобиллар экспорти қоидаларини кучайтиради. Ишлаб чиқарувчилар белгиланган мамлакатларда хизмат кўрсатишмарказлари, зарур ускуналар, ўқитилган мутахассислар ва эҳтиёт қисмларни етказиб бериш мавжудлигини ҳужжатлар билан тасдиқлаши керак бўлади. Ўзбекистон автомобиль бизнеси ассоциацияси бош директори Наталья Орлова ва “Changan” бренди директори Дониёр Толибжонов янги талаблар Ўзбекистон автомобиль бозорига қандай таъсир қилиши мумкинлиги ҳақида Sputnik мухбирига сўзлаб берди.

Орлованинг сўзларига кўра, янги қоидалар автомобиль экспортини тақиқлашни англатмайди. Улар автомобилларнинг кафолат ва сервис хизмати билан хорижда сотилишига қаратилган.

Мутахассис Ўзбекистон учун расман тақдим этилган Хитой маркаларини етказиб беришда сезиларли ўзгаришларни кутмаяпти. Уларнинг кўпчилиги аллақачон дилерлик тармоқлари ва хизмат кўрсатиш марказларига эга, баъзи автомобиллар эса тўғридан-тўғри мамлакатда йиғилади.

“2027 йилнинг биринчи ҳафталарида экспортчилар лицензияларни қайта расмийлаштираётганда техник кечикишлар кузатилиши мумкин, бироқ тизимли узилишлар бўлмаслиги керак”, - дея ҳисоблайди Орлова.

Шу билан бирга, янги талаблар мустақил импортчилар томонидан олиб кириладиган автомобилларга таъсир қилиши мумкин.

Гап, биринчи навбатда, Ўзбекистонда расмий дистрибьютори бўлмаган Хитой электромобиллари ва премиум моделлари ҳамда Хитойда ишлаб чиқарилган ва норасмий каналлар орқали мамлакатга кириб келаётган дунё брендларининг автомобиллари ҳақида бормоқда.

Ушбу сегментда алоҳида моделлар танлови қисқариши мумкин, импортчиларнинг қўшимча харажатлари эса нархларнинг ошишига олиб келиши мумкин. Натижада расмий равишда етказиб берилаётган ва “кулранг” каналлар орқали олиб кирилаётган автомобиллар нархидаги фарқ камайиши мумкин.

“Расмий брендларнинг эҳтиёт қисмлари бўйича ҳеч қандай ўзгариш бўлмайди – уларда тўғридан-тўғри етказиб бериш йўлга қўйилган. Муаммолар кўпроқ ишлаб чиқарувчининг иштирокисиз олиб кирилган автомобиль эгаларида: уларда ҳозир ҳам асл эҳтиёт қисмлар, кафолат ва дастурий таъминотни янгилаш билан боғлиқ қийинчиликлар мавжуд”, - дея тушунтирди Орлова.

Бу фикрга “Changan” бренди директори Дониёр Толибжонов ҳам қўшилади. Унинг сўзларига кўра, янги қоидалар биринчи навбатда норасмий импорт ва Ўзбекистонда расмий ваколатхонаси бўлмаган брендларга таъсир қилади.

“Биз фақат расмий тарқатиш каналлари орқали ишлаймиз. Ҳар бир дилерлик маркази ўзининг хизмат кўрсатиш инфратузилмасига эга бўлиб, автомобиллар ва эҳтиёт қисмларни етказиб бериш барча зарур божхона тартиб-қоидалари ва ҳужжатларга риоя қилинган ҳолда амалга оширилади”, - деди Толибжонов.

Унинг фикрича, қоидаларнинг кучайтирилиши норасмий сотувчилар томонидан таклифни қисқартириш орқали расмий дистрибьюторларнинг мавқеини мустаҳкамлаши мумкин. Шу билан бирга, бундай каналлар орқали етказиб бериладиган автомобиллар нархи ошиши мумкин, чунки импортчилар янги талабларга мослашишлари керак бўлади.

Шу билан бирга, Ўзбекистон автомобиль бозорининг Хитойдан етказиб беришга боғлиқлиги юқорилигича қолмоқда. Орлова келтирган маълумотларга кўра, 2026 йилнинг январь-июль ойларида Ўзбекистонга 65 876 та енгил автомобиль импорт қилинган, шундан 63 039 таси Хитойдан келтирилган. Бу кўрсатилган даврда тайёр машиналар импортининг қарийб 96 фоизини ташкил этади.

Бироқ бозорнинг асосини маҳаллий автомобиллар ташкил этади. Шу етти ойда Ўзбекистон корхоналари 210 837 дона автомобиль сотган. Экспертнинг фикрича, тайёр автомобиллар импорти янги енгил автомобиллар бозорининг тахминан тўртдан бир қисмини ташкил этади.

Хитой брендларини маҳаллийлаштириш ҳам муҳим ўрин тутади.

Орлованинг фикрича, маҳаллий ишлаб чиқариш ва расмий хизмат кўрсатиш тармоқларини ривожлантириш Хитойнинг экспорт қоидалари ўзгариши билан боғлиқ хатарларни камайтиришга ёрдам беради. Шу билан бирга, ХХРдан бутловчи қисмлар етказиб беришнинг барқарорлиги Ўзбекистон автомобилсозлик саноати учун муҳим шарт бўлиб қолади.

Толибжонов Хитой ишлаб чиқарувчиларининг Ўзбекистон бозоридаги мавқеи, айниқса, электромобиллар ва гибридлар сегментида мустаҳкамланиб бораётганини ҳам таъкидлади.

“Замонавий Хитой автомобиллари аллақачон жиҳозланиш даражаси ва технологиклиги бўйича дунёнинг етакчи автомобиль брендлари маҳсулотлари билан таққосланади, шу билан бирга кўпинча арзонроқ нархда таклиф этилади. Айнан технология, функционаллик ва рақобатбардош нархнинг уйғунлиги уларнинг ўсиб бораётган оммабоплигининг асосий омилларидан бирига айланмоқда”, - дея таъкидлади “Changan” бренди директори.