Przekroczona norma radonu w jednej ze szkół w Czarnym Dunajcu na Podhalu wywołała panikę. Radon to bezbarwny, bezwonny i promieniotwórczy gaz; jest rakotwórczy przy dłuższej ekspozycji. Tymczasem – jak ocenia dyrektorka szkoły Teresa Domin – rodzice wszczęli alarm zupełnie niepotrzebnie, bo nie ma zagrożenia. Jak tłumaczy Marek Waszczewski, rzecznik Głównego Inspektoratu Sanitarnego, taka sytuacja może się zdarzyć, że chwilowo stężenie radonu może być wyższe, ale „nikt się tym gazem nie zatruje” i istotniejsze są wskaźniki średnioroczne. GIS nie planuje ogólnopolskich kontroli pod kątem stężenia radonu, argumentując, że sprawa dotyczy tylko jednej szkoły.

Radon to radioaktywny gaz, który jest bezwonny, bezbarwny, cięższy od powietrza. Światowa Organizacja Zdrowia uznała go za jedną z przyczyn raka płuca.

To nie jest gaz, który jest niebezpieczny dla człowieka w momencie pojawienia się. Nikt się tym gazem nie zatruje. Natomiast przy długiej ekspozycji na niego ma potencjał rakotwórczy – podkreśla Marek Waszczewski, rzecznik Głównego Inspektoratu Sanitarnego, w rozmowie z reporterem RMF FM Michałem Dobrołowiczem.

Jak wskazuje rzecznik GIS, narażenie na radon jest na bieżąco monitorowane.

Ustalone są średnioroczne normy, pomiary prowadzi się w budynkach użyteczności publicznej, zwłaszcza jeśli znajdują się na terenach, gdzie spodziewamy się, że radon będzie się pojawiał – mówi Marek Waszczewski.

Rzecznik GIS dodaje, że monitorowane są budynki użyteczności publicznej, gdzie stężenia radonu są większe.

Zakładane są tam odpowiednie czujniki. Stężenie tego gazu mierzy się średniorocznie, czyli nie w danym momencie, bo taka sytuacja może się zdarzyć, że chwilowo będzie go więcej – tłumaczy.

Tymczasem w Czarnym Dunajcu wybuchła panika po informacji, że w tamtejszej szkole podstawowej stwierdzono przekroczoną normę radonu. Zdaniem dyrektorki placówki, Teresy Domin, rodzice wszczęli alarm zupełnie niepotrzebnie.

Rozumiem, że rodzice mogą być zaniepokojeni, to jest normalne. Gdyby jednak było jakieś zagrożenie, to przecież wszystkie instytucje, z którymi współpracujemy, zamknęłyby część budynku. Takiego zakazu nie było, więc nie ma żadnych zagrożeń, nie ma żadnych obaw – mówi dyrektorka w rozmowie z reporterem RMF FM Maciejem Pałahickim.

Uspokaja też rzeczniczka Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej Dominika Łatak-Glonek.

Nie mamy informacji, żeby w jakimkolwiek obiekcie trzeba było wstrzymać działalność ze względu na przekroczenia stężenia radonu. Każde przekroczenie normy to sygnał, że dzieje się coś złego i należy zacząć działać. Natomiast panika to jest najgorsze, co możemy zrobić – podkreśla.

Główny Inspektorat Sanitarny nie planuje ogólnopolskich kontroli stężeń radonu. Rzecznik GIS argumentuje, że sprawa dotyczy jednej szkoły, a stężenia radonu są na bieżąco monitorowane w narażonych obiektach.

Nie planujemy w tej chwili żadnych konkretnych działań kontrolnych. Nasze stacje powiatowe i wojewódzkie, które są na terenach szczególnie narażonych na radon, mają pod kontrolą sytuację. (…) Żadnych kontroli związanych z radonem innych niż te, które są w tej chwili, (…) w najbliższym czasie nie planujemy – mówi Marek Waszczewski i podkreśla, że nagłośniona sprawa z Czarnego Dunajca dotyczy tylko jednej ze szkół.

Tam sytuacja jest w tej chwili pod kontrolą. Zarówno zarządca, czyli gmina, która jest właścicielem budynku, współpracuje z naszą stacją, jak i nasza stacja podejmuje tam właściwe działania. Nie ma żadnego bezpośredniego niebezpieczeństwa dla osób, które na terenie tego budynku przebywają – wskazuje rzecznik GIS.

Radon pojawia się naturalnie. Jak tłumaczy rzecznik GIS, gaz ten jest wynikiem rozpadu radu.

Przedostaje się do pomieszczeń, zwłaszcza do piwnic czy pomieszczeń na parterach, jeżeli nie ma piwnic. Zwykle przez nieszczelności w samej konstrukcji budynku – wskazuje Marek Waszczewski.

Rzecznik GIS podkreśla, że to, co my możemy zrobić jako użytkownicy budynków, to dbać o regularne wietrzenie pomieszczeń, a także o sprawność systemów wentylacyjnych.

Projektując czy budując nowe budynki, musimy pamiętać o tym, żeby one były projektowane we właściwy sposób. Zwłaszcza jeżeli budujemy je w miejscach, które na radon są szczególnie narażone – podkreśla.